Zautomatyzowany pipeline danych — MS Excel / Power BI
Robert Baraniecki | UEK Katowice | Promotor: dr hab. Krzysztof Kania
Dwa światy. Jeden czas.
Rewolucja AI
- ChatGPT: 100 mln użytkowników w 2 miesiące — najszybszy wzrost w historii internetu; dla porównania Facebook potrzebował 4 lat, a Netflix 10 lat, co pokazuje skalę i tempo społecznej adopcji tej technologii.
- Rynek AI: $200 mld (2023) → $2 bln do 2030 — wzrost 10× w jednej dekadzie; inwestycje rosną szybciej niż podczas bańki dot-com, a kapitał płynie do infrastruktury, modeli i aplikacji z niespotykaną intensywnością.
- Automatyzacja zagraża 40% miejsc pracy (IMF, 2024) — pierwsze skutki już widoczne w sektorach finansów, prawa i dziennikarstwa, gdzie algorytmy coraz częściej przejmują zadania analityczne, redakcyjne i operacyjne.
- Amazon inwestuje $4 mld w Anthropic; Google $2 mld w Mistral; Microsoft $13 mld w OpenAI — globalny wyścig o dominację w AI bez precedensu w historii technologii, napędzany potrzebą kontroli nad modelami, danymi i chmurą obliczeniową.
- Projekt Kolossus (xAI Elona Muska, Memphis, USA): największy klaster GPU na świecie — 100 000 kart Nvidia H100; powierzchnia serwerowni porównywalna z centrum Katowic między Spodkiem a Dworcem PKP, co dobrze oddaje skalę fizycznej infrastruktury stojącej za „niematerialną” sztuczną inteligencją.
- Kolossus zużywa ~150 MW energii elektrycznej — tyle co całe Luksemburg lub ⅓ rocznego zużycia Belgii; jeden model AI może kosztować więcej w prądzie niż w sprzęcie, a koszt energetyczny staje się jednym z kluczowych ograniczeń rozwoju.
- Modele AI prognozują rynki, piszą kod prawny i diagnozują choroby szybciej i często trafniej niż najlepsi ludzcy specjaliści, łącząc ogromne zbiory danych z błyskawiczną analizą i nieustanną skalowalnością działania.
Rewolucja AI
Rynki Finansowe
Era Napięć
Era Napięć
- Globalne wydatki na zbrojenia przekroczyły $2,4 bln w 2024 r. — rekord od czasów zimnej wojny (SIPRI); po raz pierwszy od dekad każde mocarstwo jednocześnie rozbudowuje armię, modernizuje uzbrojenie i zwiększa gotowość strategiczną.
- Wojna Rosja–Ukraina (od lutego 2022): największy konflikt zbrojny w Europie od 1945 r. — szacunkowo ponad 700 tys. ofiar, globalny kryzys energetyczny, zbożowy i uchodźczy o skutkach odczuwalnych na wszystkich rynkach, od cen paliw po łańcuchy dostaw żywności.
- Napięcia Chiny–Tajwan: potencjalny konflikt o kontrolę nad 90% światowej produkcji zaawansowanych chipów (TSMC) — scenariusz, który sparaliżowałby globalną gospodarkę cyfrową, od elektroniki użytkowej po infrastrukturę chmury i sztucznej inteligencji.
- Interwencja militarna USA w Wenezueli (2026): destabilizacja Ameryki Łacińskiej, ropa naftowa i surowce strategiczne jako oręż geopolityczny nowej generacji, wykorzystywany do wywierania presji gospodarczej i politycznej poza tradycyjnym polem bitwy.
- Nieodpowiedzialni przywódcy mocarstw podejmują decyzje impulsywnie, z pominięciem instytucji multilateralnych (ONZ, NATO, WTO) — erozja globalnego ładu prawnego i dyplomatycznego, słabnięcie mechanizmów odstraszania i rosnąca nieprzewidywalność systemu międzynarodowego.
- Geopolityka niszczy kapitał w ciągu godzin: BP straciło ~$25 mld na udziałach w Rosniefcie; gazociąg Nord Stream ($11 mld inwestycji) wysadzony w jedną noc — łącznie ponad $80 mld zachodnich aktywów zamrożonych lub porzuconych w Rosji przez BP, Shell, IKEA, McDonald's i setki innych korporacji, co pokazuje jak szybko polityka może unicestwić wartość rynkową.
Decyzja polityczna o świcie. Cena akcji przed południem.
Decyzja polityczna o świcie w Teheranie przekłada się na cenę akcji JSW w Jastrzębiu-Zdroju przed południem.
2020
VIX 82 pkt
Pandemia COVID-19 — globalny wstrząs rynkowy
VIX osiąga 82 pkt — rekord wszech czasów
Luty 2022
WIG20 −11%
Inwazja Rosji na Ukrainę — kryzys energetyczny
WIG20 spada o 11% w jeden dzień
Październik 2023
Ropa +4%
Czarna Sobota — Hamas uderza w Izrael
Ropa +4% w ciągu godzin
Luty 2026
Nowa normalność
Operacja Epic Fury — USA i Iran
Nowa normalność geopolityczna
Problem którego nikt nie mierzy
Geopolityka zawsze wpływała na gospodarkę. Ale dziś problemem nie jest brak narzędzi — tylko brak dostępu do nich poza wielkimi instytucjami.
Bloomberg Terminal
───────────────
$32 000
Koszt roczny dostępu do profesjonalnego terminala analitycznego. Dostępny głównie dla globalnych instytucji finansowych i największych funduszy inwestycyjnych.
◆ Dane w czasie rzeczywistym
◆ Zaawansowana analityka geopolityczna
◆ Globalne pokrycie rynków
Regionalny inwestor / Samorząd śląski / Menedżer spółki energetycznej
Nic.
Nie dlatego, że takie narzędzia nie istnieją. Po prostu są zamknięte, drogie i praktycznie niedostępne dla regionalnego inwestora, samorządu czy średniej spółki energetycznej.
ING Bank Śląski, BNP Paribas Bank Polska i inne instytucje prowadzą analizy scenariuszowe ryzyka geopolitycznego — ale to narzędzia korporacyjne, dla zarządów banków, nie dla regionalnego inwestora czy samorządu.
Projekt: "SilesiaPulse"
Zautomatyzowany pipeline danych śledzący łańcuch przyczynowy od globalnego ryzyka geopolitycznego do notowań śląskich spółek giełdowych.
GPR Index
matteoiacoviello.com · Caldara & Iacoviello
Sygnał geopolityczny
VIX i USD/PLN
FRED · NBP API
Globalna i walutowa reakcja rynku
JSW · KGHM · PKN · WIG20
Stooq.pl
Lokalna reakcja śląska
Excel · Power BI
Dashboard analityczny
Wynik — gotowa wiedza
4 Źródła danych
NBP · FRED · Stooq · GPR Index
Pipeline techniczny
Power Query → Power Pivot + DAX → Python/xlwings → Claude API → Power BI
VBA jednym klikiem odświeża cały system (~30 sek.)
Case study: Śląsk
JSW · KGHM · PKN · WIG20
~1 600 rekordów
2020–2026 · 11 kolumn · 1 tabela faktów
Cztery sygnały. Jeden obraz rzeczywistości.
Każdego ranka cztery źródła dostarczają sygnały ze świata. Power Query zbiera to wszystko, czyści i scala w jedną tabelę — qry_MASTER — każdego dnia roboczego automatycznie.
GPR Index (Caldara & Iacoviello, Fed)
Geopolitical Risk Index mierzy napięcie geopolityczne na podstawie analizy tekstów prasowych z całego świata. Rośnie gdy pojawiają się konflikty zbrojne, kryzysy dyplomatyczne lub groźby terrorystyczne. Dane dostępne od 1985 roku — najdłuższy publicznie dostępny szereg czasowy ryzyka geopolitycznego. W projekcie stanowi główny sygnał wejściowy całego pipeline.
→ https://www.matteoiacoviello.com/gpr.htm
VIX (FRED)
VIX to indeks zmienności implikowanej opcji na S&P 500 — nazywany „indeksem strachu” Wall Street. Skacze gwałtownie gdy inwestorzy wyczuwają nadchodzący kryzys, często zanim pojawią się twarde dane makroekonomiczne. Pobierany automatycznie z bazy FRED (Federal Reserve Bank of St. Louis). W modelu pełni rolę globalnego termometru nastrojów rynkowych.
→ https://fred.stlouisfed.org
NBP — kurs dolara i euro
Kursy USD/PLN i EUR/PLN z Narodowego Banku Polskiego pobierane codziennie przez API. Złoty jest walutą rynków wschodzących — szczególnie wrażliwą na globalne napięcia geopolityczne i zmiany apetytu na ryzyko. Osłabienie złotego często wyprzedza spadki na GPW. W projekcie służy jako lokalny wskaźnik reakcji polskiej gospodarki na zewnętrzne wstrząsy.
→ https://api.nbp.pl
Stooq — JSW, KGHM, PKN, WIG20
Dzienne notowania czterech kluczowych instrumentów z Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie. JSW (węgiel koksujący) i KGHM (miedź) to spółki surowcowe bezpośrednio wrażliwe na geopolitykę. PKN Orlen to energetyka — reaguje na ceny ropy i gazu. WIG20 to benchmark całego rynku. Razem tworzą „puls śląskiej gospodarki” w czasie rzeczywistym.
→ https://stooq.pl
Trzy warstwy. Jeden system.
Dane wchodzą z zewnątrz. Excel je przetwarza. Power BI pokazuje wynik.
Architektura danych: 10 zapytań. 4 źródła. 1 tabela faktów.
Pełna architektura pipeline — od źródła do tabeli wynikowej.
Sześć kroków. Jeden plik Excel.
Jedyna ręczna czynność to aktualizacja plików CSV. Resztą zajmuje się system.
Pliki surowe na dysku
Aktualizuję CSV przed sesją — Stooq, NBP, GPR. Jedyna ręczna interwencja w całym procesie.
Power Query — czyszczenie
10 zapytań, każde źródło osobno. Zamiana separatorów, typowanie kolumn, filtrowanie błędów.
Power Query — scalanie (qry_MASTER)
Inner Join po dacie + LOCF. Wynik: ~1 600 rekordów · 11 kolumn · 2020–2026.
Power Pivot + DAX — model
Tabela faktów + kalendarza. Pięć miar: GPR Change % · Avg VIX 30d · USD Trend · Risk Label.
Jeden klik — makro VBA
Przycisk w arkuszu. VBA odświeża dane → wywołuje Python → Python pyta Claude API. Czas: ~30 sek.
Komentarz AI gotowy
Claude API zwraca interpretację po polsku. Kolumna Komentarz_AI wypełniona. Tabela gotowa do Power BI.
Jeden ekran. Aktualne ryzyko. Dla Śląska.
Dashboard Power BI — dwie strony analityczne, filtr dowolnego kryzysu od 2020 roku.
Przegląd ryzyka
Risk Label
Ryzyko rośnie
GPR Change %
+7,3%
Avg VIX 30d
18,4
Wykres liniowy: GPR vs VIX vs WIG20 (2020–2026) · Interaktywny slicer dat
Analiza korelacji
Scatter: GPR vs VIX
Scatter: USD/PLN vs JSW
Macierz korelacji wszystkich wskaźników
🤖 Panel Komentarz AI
Interpretacja słowna Claude — wnioski w języku polskim, automatycznie generowane dla każdego okresu analizy.
Wiedza. Narzędzie. Metoda.
Geopolityka przestaje być przeczuciem. Staje się danymi.
WIEDZA
Widzimy dokładnie jak decyzja polityczna o świcie w Teheranie przełożyła się na kurs akcji JSW przed południem. Łańcuch przyczynowy — GPR → VIX → USD/PLN → WIG20 — jest widoczny i mierzalny z dokładnością do dnia. Nie przeczucie. Dane.
NARZĘDZIE
Dashboard Power BI z filtrem dat 2020–2026. Każdy kryzys w jednym kliknięciu — COVID, inwazja Rosji, Czarna Sobota, Operacja Epic Fury. Dostępny dla każdego analityka, inwestora i samorządu. Bez Bloomberg Terminala za 32 000 USD rocznie. Jeden przycisk VBA, 30 sekund.
METODA
Powtarzalny pipeline danych, który można rozszerzyć na dowolny region lub rynek w ciągu dni. Ta sama architektura — inne źródła, inne spółki, inny kraj. To właśnie robi Geo Pulse: ta sama metodologia, skalowalna globalnie. UEK to proof of concept. Geo Pulse to produkcja.
UEK to proof of concept. Geo Pulse to produkcja.
Śląsk jest testem. Świat jest rynkiem.
Silesia Pulse
Śląsk · 2020–2026
- Skala: Śląsk — JSW, KGHM, PKN Orlen, WIG20
- Zakres: 2020–2026, ~1 600 rekordów
- Stack: Excel + Power BI + Claude API
- Status: Fazy 1, 2, 3 ukończone
- Cel: Weryfikacja hipotezy badawczej
Geo Pulse
Globalny · Real-time · AI-native
- Skala: Globalna — dowolny rynek, dowolny region
- Dane: Automatyczny kolektor, czas rzeczywisty
- AI: Claude API + Notion + Notebook LM + Obsidian
- Interfejs: Web — dostępny bez instalacji
- Stack: Produkcyjny, skalowalny, wielowarstwowy
Dynamiczna analiza geopolitycznych czynników ryzyka i ich wpływ na wybrane wskaźniki finansowe